foto elzensingel geschiedenis

 

ELZENSINGELS: GESCHIEDENIS

> Home

> Zorgboerderij

> Houtvergassing

> Elzensingels

- Geschiedenis

kapcyclus
> Vanouds werden elzensingels voornamelijk als hakhout beheerd. De bomen werden daarbij in een cyclus van 20 tot 25 jaar goed verdeeld over het bedrijf (en het landschap) gekapt. Vervolgens konden ze weer uitlopen, waardoor er altijd elzensingels van alle jaarklassen in het landschap aanwezig waren.


Aftakeling
> Toen na de Tweede Wereldoorlog de elzensingels meer en meer hun economische betekenis verloren, werd het beheer op de meeste plaatsen beëindigd. Veel elzensingels zijn daarna gerooid, de sloten dichtgegooid en percelen vergroot. De overblijvende elzensingels zijn in veel gevallen doorgegroeid, en vaak door onvoldoende afrastering door het vee beweid en uitgehold. Ook werd de afrastering vaak op de bomen aangebracht. Deze ontwikkelingen leidden tot een ernstige kwaliteitsvermindering van de elzensingels, en het landschap in z'n geheel.


Tweezijdigheid
> In toenemende mate worden elzensingels aan één zijde gerooid, waarna de sloot jaarlijks machinaal kan worden geschoond. Bij goed ontwikkelde en optimaal beheerde elzensingels is het schonen van de sloot, als gevolg van de schaduwwerking van de singel op de bodem slechts één maal tijdens de kapcyclus noodzakelijk. Het eenzijdig maken van de singel is vanuit landschappelijk, cultuurhistorisch en natuurhistorisch oogpunt ongewenst.


Ontwatering
> De aftakeling van de elzensingels leidde tot een vergrote lichttoetreding in de sloten. In combinatie met een vergroot voedingsstoffenaanbod had dit tot gevolg dat de sloot begroeid raakte met kruiden. Samen met vertrapping van de oevers door vee zorgde dit voor een verminderd waterafvoerend vermogen van de sloot. De wens tot een betere ontwatering en vervolgens de inzet van machines voor het schonen van de sloot leidde tot een verdergaande aftakeling van de elzensingel.


Herstel
> Er is nu een beweging gaande om de elzensingel in ere te herstellen. 'It Kollumer Grien' verwoord een geslaagd herstel als volgt: Het herstel van het elzensingellandschap is geslaagd als alle betrokkenen werken vanuit het beeld van een optimaal ontwikkelde elzensingel die aan beide zijden van de sloot is voorzien van een goed ontwikkelde en gevarieerde boom-, struik-, en kruidlaag, die adequaat tegen negatieve invloeden wordt beschermd. De elzensingel en het elzensingellandschap zijn het waard om te behouden.

Uit: 'It Kollumer Grien', Schouwrapportage Project Achterstallig Onderhoud Elzensingels, 2003